De Eerste Expeditie naar INDIË

Houtman, Cornelis de (ca. 1565 – 1599, vermoord te Atjeh)Hij vertrok in 1595 voor de eerste expeditie. Hij kwam in 1596 in Bantam/Banten, dat dan de belangrijkste peperhaven is. Retour in 1597 met slechts drie licht beladen schepen en 1/3 van oorspronkelijke bemanning.

Eerste Expeditie Hieronder een meer uitgebreide beschrijving:

In 1594 kwamen in Amsterdam negen man bijeen en namen het initiatief voor een eerste reis naar Indië. Het waren: Hendrik Hudde, Reinier Pauw, Pieter Hasselaar, Arent ten Grootenhuis, Hendrik Buyck, Syvert Sem, Jan Poppen, Jan Karel en Dirck van Os. Zij brachten geld bijeen (276.000 gulden) voor handelsgoederen, om schepen te bouwen en personeel aan te werven. Aan het hoofd van deze tocht stond Cornelis de Houtman, als oppercommies of opperkoopman. Na de tocht werd alles van de hand gedaan, de specerijen verkocht en het personeel ontslagen: ze waren net uit de kosten gekomen. De schepen: Mauritius, Hollandia, Amsterdam, Duyfken

  1. Mauritius, 85 man (met De Houtman), 200 last (één last is ca. 2 ton)

  2. Hollandia, 85 man, 200 last

  3. Amsterdam, 59 man, 100 last

  4. Duyfken, 20 man, 25 last, als verkenningsjacht (scheepstype Pinas), geschikt voor o.a. ondiepe wateren

Van de 249 opvarenden kwamen na een reis van twee jaar en vier maanden slechts 87 levend terug in patria, plus nog twee na een volgende reis

10-03-1595 zeilt de vloot weg uit Amsterdam om naar Texel te varen voor de laatste voorbereidingen en de laatste passagiers.

02-04-1595 wordt zee gekozen

04-07-1595 wordt de evenaar gepasseerd

04-08-1595 komt men aan op Kaap de Goede Hoop

18-09-1595 komt de vloot op Madagascar aan

02-03-1596 vertrekt men definitief vanaf Madagascar

05-06-1596 komt men bij het eerste Indische eiland: Enggano, ten westen van zuidelijk Sumatra

12-06-1596 is men op Sumatra zelf

23-06-1596 komt men op de rede van Banten. De Houtman e.a. anderen worden gevangen gehouden. Na het betalen van een fiks losgeld en ook met een redelijke hoeveelheid peper wordt vertrokken.

13-11-1596 komt de vloot op de rede van Soenda Kelapa.

18-11-1596 vandaar vertrokken

02-12-1596 in Sidajoe (Oost-Java); daar worden ze aangevallen, en er vallen vele doden

05-12-1596 vertrokken

06-12-1596 op Madoera, waar nu de Hollanders zelf het vuur openen, uit angst voor een herhaling van de gebeurtenissen in Sidajoe.

11-01-1597 wordt de ‘Amsterdam’ in brand gestoken: door een rif was ze ernstig beschadigd, bovendien waren er te weinig bemanningsleden over om alle schepen voldoende te bemannen

28-01-1597 aankomst op Bali, waar voor het eerst de sfeer echt ontspannen is.

26-02-1597 vertrek vanaf Bali, met nog 90 van de oorspronkelijke 249 personen. Twee personen blijven op Bali: de eerste is Emanuel Rodenburg, die op de tweede reis van De Houtman in juli 1601 wordt opgehaald. De tweede is Jan Janssen de Roy uit Amsterdam (volgens het verslag van de tweede reis), echter in het verslag van de eerste reis wordt gesproken over Jacob Claes van Delft.

07-06-1597 wordt de evenaar gepasseerd

11-08-1597 komt men op Texel aan.

Bron: http://home.planet.nl/~eljee/

Versi Bahasa Indonesia:

Ekspedisi Pertama ke Hindia (kepulauan Indonesia)

de houtman cornelis

Cornelis de Houtman (lahir sekitar tahun 1565 – 1599, tewas di Aceh)

Pada tahun 1595 ia berangkat memimpin ekspedisi pertama. Pada tahun 1596 tiba di Bantam/ Banten yang pada saat itu merupakan pelabuhan lada terpenting. Perjalanan pulang ke negeri Belanda pada tahun 1597 dengan tiga kapal bermuatan ringan dan hanya 1/3 dari jumlah total anak buahnya semula.

Ekspedisi pertama, dibawah ini gambaran lengkap perjalanan:

Pada tahun 1594 sembilan orang berkumpul di kota Amsterdam dan mengambil inisiatif untuk sebuah pelayaran ke Hindia (Kepulauan Indonesia) mereka adalah: Hendrik Hudde, Reinier Pauw, Pieter Hasselaar, Arent ten Grootenhuis, Hendrik Buyck, Syvert Sem, Jan Poppen, Jan Karel en Dirck van Os. Mereka bersama-sama mengumpulkan uang (276.000 gulden) untuk barang-barang dagangan, untuk membangun kapal dan merekrut orang. Pemimpin perjalanan adalah Cornelis de Houtman, ia berperan sebagai oppercommies of opperkoopman atau kepala bagian pembelian. Setelah perjalanan semuanya sudah beres, rempah-rempah dijual dan pekerja diberhentikan: semuanya impas.

De eerste VOC schepen

Kapal-kapal: Mauritius, Hollandia, Amsterdam, Duyfken

  1. Mauritius, 85 orang (termasuk de Houtman), 200 muatan (satu muatan beratnya kira-kira 2 ton)

  2. Hollandia, 85 orang, 200 muatan

  3. Amsterdam, 59 orang, 100 muatan

  4. Duyfken, 20 orang, 25 muatan, berfungsi sebagai kapal intai (tipe kapal pinas), antara lain cocok untuk perairan dangkal.

Setelah pelayaran selama 2 tahun 4 bulan, dari 249 orang yang ikut dalam perjalanan tersebut hanya 87 orang saja yang hidup kembali ke negeri Belanda, ditambah 2 orang lagi yang ikut kembali setelah pelayaran berikutnya. (pada ekspedisi pertama 2 orang anak buah Cornelis de Houtman tinggal di pulau Bali dan dijemput kembali pada saat kapal belanda berikutnya singgah di sana)

10-03-1595  Armada berangkat berlayar dari Amsterdam ke pulau Texel untuk persiapan dan penumpang terakhir.

02-04-1595  Memilih rute laut.

04-07-1595  Melewati khatulistiwa.

04-08-1595  Tiba di Tanjung Harapan – Afrika.

18-09-1595  Armada tiba di pulau Madagaskar.

02-03-1596  Secara definitif berangkat meninggalkan Madagaskar.

05-06-1596  Tiba di pulau Hindia yang pertama: pulau Enggano, di sebelah barat pulau Sumatera bagian selatan.

12-06-1596  Tiba di pulau Sumatera.

23-06-1596  Tiba di pelabuhan Banten. De Houtman dan yang lainnya ditangkap. Setelah membayar uang pembebasan dan juga sejumlah lada yang pantas mereka meneruskan perjalanan.

Bantam rede passar
Marktplaats te Bantam (Pasar di Bantam), I. Commelin, Begin ende Voortgangh I, Amsterdam 1646, Eerste Schipvaart, plaat 17; Sumber: www.voc-kennisentrum.nl/gewest-bantam.html

aanval aan de rede van Bantam
Kapal-kapal Belanda pertama di pelabuhan Banten dalam pertempuran pada 07 September 1596

13-11-1596 Tiba di pelabuhan Sunda Kalapa

Batavia
Pemandangan Batavia; Sumber: www.vocsite.nl/geschiedenis/handelposten/batavia.html

18-11-1596  Berangkat dari pelabuhan Sunda Kalapa.

02-12-1596  Di Sidajoe Jawa Timur; mereka diserang, dan jatuh banyak korban tewas.

05-12-1596  Berlayar kembali.

06-12-1596  Di pulau Madura, Orang Belanda memulai penyerangan, sebagai antisipasi, takut kejadian penyerangan di Sidajoe terulang.

11-01-1597  Kapal Amsterdam dibakar: rusak parah karena karang, lagipula jumlah anak buah kapal terlalu sedikit untuk cukup mengawaki semua kapal.

28-01-1597 Tiba di pulau Bali, dimana untuk pertama kalinya suasana benar-benar menyenangkan.

26-02-1597  Berangkat dari pulau Bali, dengan hanya 90 orang yang tersisa dari 249 orang. Dua orang tinggal di Bali; 1. Emanuel Rodenburg, yang pada pelayaran kedua de Houtman pada bulan Juli 1601 dijemput pulang. 2. Jan Janssen de Roy dari Amsterdam (berdasarkan laporan pelayaran kedua), dalam laporan pelayaran pertama juga dibicarakan tentang nama Jacob Claes van Delft.

07-06-1597  Melintasi khatulistiwa.

11-08-1597  Tiba (kembali) di pulau Texel – Negeri Belanda.

©2007 arie saksono
Diterjemahkan dari http://home.planet.nl/~eljee/

About these ads

7 Responses to De Eerste Expeditie naar INDIË

  1. Goed vertaald, broer. Mooi blog zeg!! maar het is beter als je Nusantara gebruikt, in plaats van Kepulauan Indonesia.
    Keep writing!

  2. saksonoarie says:

    Bedankt voor de reaktie mijn broer! Lang niks gezien zeg, hoest met jou? nou maar eindelijk kunnen wij met elkaar ontmoeten in de net.. ik ben net beginnen met dit blog, moet je inhalen he! je hebt veel goede artikelen in je blog geschreven, zie ik! kom maar vaak langs bij me – Ik wacht op jou volgende reaktie..

  3. Ismawan says:

    Broer Arie,
    Mohon kalau ada terjemahannya, diberi petunjuk diatas sehingga reader tahu bahwa ada 2 versi Netherland dan Bahasa Indonesia.
    Ok, Good work .. Good Job
    Keep writing and Posting ..

    Ismawan

  4. axfa says:

    Barang2 peninggalan voc

  5. ade adrizal says:

    bung ari saya peminat sejarah hindia belanda, saya “menemukan” situs bung via wikipedia, ketika saya mencari informasi tentang pulau enggano, bravo bung Arie !!!

  6. sama dgn ade,,sya jg dpt link dr wikipedia wktu mencari ttg pulau enggano,,dan saya terpukau dgn blog ini T_T

    Terima kasih sudah berkontribusi memaparkan ttg sejarah dan keindahan indonesia

  7. Citind despre De Eerste Expeditie naar INDIË mi-a dat seama
    cate mai am de invatat.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 45 other followers

%d bloggers like this: